The planet Mars

Data on the planet Mars

Note: incomplete translation De vierde planeet vanaf de zon, genoemd naar de Romeinse god van de oorlog vanwege zijn rode kleur, heet Mars. De baan van Mars is vrij elliptisch. Een gevolg daarvan is een temperatuurschommeling van 30 graden al naargelang de afstand van Mars tot de zon. De Vikinglanders hebben vastgesteld dat de temperatuur op de bodem van Mars varieert van -80 C tot +20 C. Alhoewel Mars heel wat kleiner is dan de aarde, is de oppervlakte van Mars even groot als de landoppervlakte van de aarde. Op uitzondering van de aarde na, heeft Mars het meest gevarieerde en interessantste terrein van alle aardse planeten, sommige delen zijn zelfs heel spectaculair. Het grootste deel van het oppervlak is heel oud en bekraterd , maar er zijn ook heel wat jongere valleien met kloven, heuvels en vlakten.

In 1976 brachten de Vikingsonden het bewijs ervoor, dat er geen hoog ontwikkeld leven op Mars kan zijn. Zelfs de "canali" bleken alleen op gezichtsbedrog te berusten. Dat er primitieve levensvormen hebben bestaan, of in waterhoudende, dieper gelegen bodemlagen zelfs nu nog bestaan, is niet geheel uitgesloten, maar niet erg waarschijnlijk.

Mars is ongeveer half zo groot als de aarde. De dagen duren maar ca. 40 min. langer dan bij ons. Bovendien is er sprake van jaargetijden, die dubbel zo lang duren. De maximale afstand tot de aarde bedraagt ongeveer 400 miljoen km. Als de beide planeten echter in gunstige oppositie tot elkaar staan, naderen ze elkaar tot op maar 55,65 miljoen km.

Voor een omloop om de zon heeft Mars ongeveer twee aardjaren nodig. Over het algemeen is het er aanzienlijk kouder dan op aarde. De gemiddelde temperatuur ligt rond de –25 °C. De temperatuurschaal loopt van +20 °C tot –120 °C. Vanwege de geringe zwaartekracht is de atmosfeer zeer dun. Daarom kan de zonnewarmte niet opgeslagen worden, en wordt snel weer afgegeven. Deze dunne atmosfeer bestaat voor 95% uit kooldioxide. Rest ons nog de vraag, waarom deze planeet zo roodachtig is. Dat ligt aan het oppervlaktestof, dat veel waterhoudend ijzeroxide bevat, of anders gezegd, Mars is "verroest".

Er zijn duidelijke sporen van erosie op verschillende plaatsen terug te vinden. In het verleden moet er vloeibaar water op Mars geweest zijn. Misschien waren er zelfs oceanen. Het lijkt er op dat dit slechts een korte periode geduurd heeft en plaats gevonden heeft in al lang vervlogen tijden; de ouderdom van de geërodeerde kanalen wordt geschat op 4 miljard jaar. (Valles Marineris is NIET gevormd door stromend water. Het is gevormd door uitzetting en inkrimping van de korst net zoals de vorming van Tharsis.)

In het begin van de geschiedenis leek Mars veel meer op de aarde. Net zoals bij de aarde is het grootste gedeelte van de koolstofdioxide in de atmosfeer opgevangen door koolstofgesteenten. Maar doordat Mars, in tegenstelling tot de aarde, geen platentektoniek heeft is Mars niet in staat om de koolstofdioxide opnieuw in de atmosfeer te brengen. Er is dan ook quasi geen broeikaseffect aanwezig op Mars. Het oppervlak van Mars is dan ook veel kouder in vergelijking met de aarde zelfs als Mars zich op dezelfde afstand van de zon als de aarde zou bevinden.

Mars heeft een heel dunne atmosfeer die voornamelijk bestaat uit de weinige resten van de vroegere koolstofdioxide (95,3%) en ook stikstof (2,7%), argon (1,6%) en zelfs een weinig zuurstof (0,15%) en water (0,03%). De gemiddelde druk op het oppervlak van Mars is slechts 7 millibar (minder dan 1% van de aarde). Maar de druk varieert enorm met de hoogte, zo is in de diepste bassins de druk ongeveer 9 millibar terwijl bij de top van de Olympus Mons de druk ongeveer 1 millibar is. Maar de atmosfeer is dik genoeg om stofstormen mogelijk te maken die gedurende maanden over heel de planeet waaien. Alhoewel, net zoals op Venus, de atmosfeer voornamelijk uit koolstofdioxide bestaat is wegens de geringe dichtheid het broeikaseffect verantwoordelijk voor een temperatuursstijging van slechts 5 graden celsius.